Zer da

Administrazio publikoen jarduera gainbegiratuta herritarren oinarrizko eskubideak eta askatasun publikoak defendatzeaz arduratzen den Gorte Nagusietako goi-komisarioa da herriaren defendatzailea.

Diputatuen Kongresuak eta Senatuak aukeratzen dute herriaren defendatzailea, hiru bostenek osatutako gehiengoarekin. Agintaldiak bost urteko iraupena izango du eta ez du agintarien agindurik eta jarraibiderik jasoko. Independentzia, inpartzialtasuna, autonomia eta bere irizpidearekin garatuko ditu funtzioak eta kargua gauzatzean bortxaezintasuna eta immunitatea izango ditu.

Herritar orok jo dezake herriaren defendatzailearengana eta esku hartzea eskatu, doan, ustez irregularra den administrazio publikoaren edo bertako agenteen jarduera oro ikertzeko. Ofizioz ere esku har dezake iristen zaizkion kasuetan, horiei buruzko kexarik ez aurkeztu arren.

Herriaren defendatzaileak urteko txostenean emango die Gorte Nagusiei bere kudeaketaren berri eta larritzat hartzen dituen edo arreta berezia eskatzen dutela uste duen gaiei buruzko txosten monografikoak aurkeztu ahal izango ditu.
2002ko abenduaren 18ko New Yorkeko Nazio Batuen Batzarrean onartutako tortura eta bestelako tratu edo zigor krudel, jasangaitz edo umiliagarrien aurkako hitzarmenaren eskumeneko protokoloa Espainiako estatuak berretsi ondoren, Gorte Nagusiek herriaren defendatzaileari egotzi zizkioten 2009ko azaroan Torturaren Prebentziorako Mekanismo Nazionalaren (MNP) funtzioak.

Herriaren defendatzaileak, MNP den aldetik, prebentziozko bisitak egiten ditu torturen edo tratu txarren zigorgabetasuna bultza dezaketen arazoak detektatzen dituzten askatasunaz gabetzen duten zentroetara. Bisita horietako ondorioak Gorte Nagusiei eta egoitza Genevan duen Nazio Batuen Tortura Prebenitzeko Azpibatzordeari urtero aurkeztutako txostenean jasota geratzen dira.

Herriaren defendatzaileak herriaren defendatzailearen bi ondokoren laguntza izaten du eta horiengan eskuordetu ditzake bere funtzioak.

Normativa

Gorte Nagusiek Titulu honetan jasotako eskubideak defendatzeko Gorte Nagusietako goi-komisario gisa Herriaren Defendatzailearen erakundea arautuko duen lege organikoa. Titulu horren eraginpean, Administrazioaren jarduera gainbegiratu ahal izango dute, ondoren Gorte Nagusiei kontuak emanda. Irakurri gehiago
Aldatutako 1981eko apirilaren 6ko herriaren defendatzailearen 3/1981 Lege Organikoa; eta 2009ko azaroaren 3ko 1/1009 Lege Organikoa (2009ko azaroaren 4ko 266. zenbakiko BOE). Irakurri gehiago
Kongresuko eta Senatuko Mahaiek onartutako herriaren defendatzailearen antolaketa eta funtzionamendurako araudia. 1992ko apirilaren 21eko, 2000ko irailaren 26ko eta 2012ko urtarrilaren 25eko Diputatuen Kongresuko eta Senatuko Mahaien Ebazpen bidez aldatuta (1992ko apirilaren 24ko 99. zenbakiko BOE; 2000ko urriaren 31ko 261. zenbakiko BOE eta 2012ko martxoaren 1eko 52. zenbakiko BOE). Irakurri gehiago
Herriaren defendatzailearen erakundearen eta komunitate autonomoetako antzeko karguen arteko harremanak arautzen dituena (1985eko azaroaren 12ko 271. zenbakiko BOE).
May 20, 2015, Herriaren defendatzailea, horren bidez, datu pertsonalen fitxategien Instrukzio dira Arartekoa instituzioa (BOE zk., Uztailaren 13 166 2015) araututa. Urriaren 27, 2015 Correción (BOE "ez. 284 2015 azaroa 27)