Konstituzioak estalia

Oinarrizko eskubide eta betebeharrak, askatasun publikoak barne, legearen aurreko berdintasun-printzipiotik abiatzen dira, eta eskubideak, mugak zein debekuak jasotzen dituzte. Esate baterako, bizitzeko eskubideak berekin dakar torturatzeko, zigorrak ezartzeko edo tratu jasangaitzak edo umiliagarriak eragiteko debekua. Adierazpen- eta informazio-askatasuna aldez aurreko zentsuraren debekuarekin batera doa. Horrez gain, norbanakoen askatasunak topatuko ditugu, kontzientzia-askatasuna, esaterako, eta kolektiboen askatasunak, bilerak egiteko edo elkartzeko askatasuna edo askatasun sindikala, kasu.

Oinarrizko betebeharrak ere badira: esate baterako, zirkulazio publikoko tokietan elkartzeko eta manifestazioak bultzatzeko eskubideaz baliatzeko aldez aurretik agintariei jakinarazi beharra dago; hala eta guztiz ere, aldez aurreko baimena ez da beharrezkoa, agintaritzak manifestazioa debekatu dezakeen arren, baina pertsona edo ondasunekiko arriskua ekar dezakeen ordenaren asalduran oinarritutako arrazoiak daudenean besterik ez.

Zenbait kasutan, botere publikoak ez daitezela muga eskurik ez hartzera eskatzen du oinarrizko eskubideak: aitzitik, esku hartzera behartuta daude, esaterako, hezkuntzarako oinarrizko eskubideak (nortasuna bizikidetzako printzipio demokratikoen errespetuan erabat garatzea da horren xedea) doako oinarrizko irakaskuntzaren eskubidea jasotzen du, guztientzat nahitaezkoa dena. Hortaz, botere publikoek oinarrizko doako hezkuntza hori eskaini behar dute, baldintza sozialek hala eskatzen badute, eskuarki gertatzen den moduan. Eskubide-betebehar izaera bikoitza duten oinarrizko eskubideak ere badaude, hala nola lanerako eskubide-betebeharra.

Politika sozial eta ekonomikoa arautzen duten eta oinarrizko eskubide gisa aldarrikatzen diren printzipioak daude; esaterako: osasunaren babeserako eskubidea, kulturarako irisgarritasunaren eskubidea, ingurumen egokiaz gozatzeko eskubidea eta etxebizitza duinaz gozatzeko eskubidea. Beste batzuk botere publikoentzako aginduak dira, besteak beste, desgaitu fisiko, sentsorial eta psikikoen aurreikuspena, tratamendua, birgaitzea eta gizarteratzea xede duen politika garatzea.

Oinarrizko eskubideek guztiei lotzen gaituzte: herritarrak eta botere publikoak. Gainera, botere publikoei dagozkie horri buruzko hiru agindu berezi: askatasuna eta berdintasuna benetakoak eta eraginkorrak izan daitezen baldintzak bultzatzea; horien osotasuna eragozten edo zailtzen duten oztopoak kentzea eta guztien partaidetza erraztea bizitza politiko, ekonomiko, kultural eta sozialean.